ROK 1300 P.N.E.
Przez 400 lat Hebrajczycy cierpieli w egipskiej niewoli.
Budowali posągi, miasta i chwałę Egiptu.
Ale nie zapomnieli o ojczyźnie.
Ani o swoim Bogu.
Bóg także o nich nie zapomniał.
EXODUS: BOGOWIE I KRÓLOWIE
Pałac faraona, Memfis
To prawda, że pod Kadeszem rozbiła obóz 16-tysięczna armia Hetytów.
Nie wiemy jednak dlaczego.
Hetyci usiłują przekroczyć granicę.
To oczywiste.
No bo co innego?
Z tego, co wiemy, spodziewają się naszej inwazji.
Uważąją, że to my
szykujemy atak, co jest nieprawdą.
Nie mam zamiaru siedzieć tu
i czekać na potyczkę z Hetytami
pod murami pałacu.
Chodźcie.
Co mówią wnętrzności?
Niczego nie mówią.
Sugerują.
- Należy to zinterpretować. - Więc zrób to.
Czy możemy wygrać w wyprzedzającym ataku?
Tak albo nie.
To nie jest jasne.
Ale coś innego jest.
W bitwie zostanie ocalony przywódca.
A jego wybawiciel będzie kiedyś przewodził.
Wnętrzności powinny też powiedzieć,
że porzucimy rozsądek
i damy wiarę przepowiedniom.
O, Sechmet,
faraon pije na twoją cześć i błaga
o zwycięstwo nad Hetytami pod Kadeszem.
Pierwsze, co zrobisz jako władca, będzie jej usunięcie.
Nie omieszkam.
Dziwię się, że ojciec tego nie zrobił.
Ale na wszelki wypadek,
gdybyś dostrzegł, że coś mi zagraża, jedź w przeciwnym kierunku.
Mówię poważnie.
Patrząc na was, widzę dwóch chłopców,
którzy wychowali się razem jak bracia.
Jeśli kiedyś
o tym zapomnicie,
niech one wam o tym przypomną.
Na tyle długie, by walczyć konno,
na tyle krótkie, by nie zawadzały.
Ten jest jego. Ty masz mój.
Tak właśnie chciałem.
Jeden ma miecz drugiego, by się wzajemnie ochraniać.
Obiecajcie, że tak będzie. Zawsze.
Seti! Seti!
Seti!
Tam!
Rozmieść dywizję Amon na północy, dywizję Ra pośrodku,
Ptah na południu. Set w rezerwie.
- W rezerwie? - Tak.
Skupmy siły pośrodku.
A ty skup swoje na walce.
Dowodzenie zostaw mnie.
Strzelać!
Do ataku!
Zabrać Ramzesa! Szybko!
Już!
Odwrót! Odwrót!
Mojżesz! Mojżesz! Mojżesz!
Mojżeszu... Co się tam wydarzyło?
Nic.
Zadałem dowódcom to samo pytanie. Też skłamali.
Mam tego dość.
Jego zdaniem coś się stało.
- Nie. - To znaczy?
- Przepowiednia arcykapłanki. - Mówiła, że nie widzi, kto zwycięży.
Mówiła też: "Przywódca zostanie ocalony".
I tak dalej.
Ocaliłeś memu synowi życie?
Tak.
Siadaj.
"Dziękuję" to za mało, ale...
Dziękuję.
Wiem, że nie wierzysz w znaki i przepowiednie.
Ja wierzę.
Szanuję to.
Ale to wydarzenie
nie ma większego sensu.
Bo nie jesteś z mojej krwi?
Właśnie.
To prawda, nie możesz być moim następcą.
Nie w zwykły sposób.
Ani w żaden inny.
W żaden wyobrażalny sposób.
To okropność, mówić coś takiego o własnym synu, ale...
wolałbym, żebyś to ty rządził.
"Hetyckie rydwany
przełamały naszą obronę i ruszyły do ataku.
Osaczył mnie wróg. Nie było przy mnie żadnego żołnierza.
Czekał mnie rozpaczliwy bój o życie.
Ale z pomocą bogów
pokonałem atakujących
i dołączyłem do dywizji Ra".
Przerwij.
Chciałbyś coś inaczej sformułować?
Nie.
- Kontynuować? - Nie trzeba.
Co dalej?
- Pitom. - A konkretnie?
Sytuacja. Niewolnicy.
Dobrze. Ramzesie?
Co?
Jedź tam, pogadaj z wicekrólem, zdaj raport.
Ja?
To miasto będzie kiedyś twoje. Okaż zainteresowanie.
Co jeszcze?
Ja tam pojadę.
Nie.
Ja to zrobię. To by ci uwłaczało.
Jak każdemu dowódcy.
Pojadę.
Ramzesie.
Czy możemy zapomnieć o zdarzeniu z pola bitwy?
Gdybyś był na moim miejscu,
ja też bym cię ocalił.
Wiem. Wiem.
Celnie cisnąłeś włócznią.
Nawet jeśli to bogowie kierowali twoją ręką.
Odrobina jadu we krwi to dobra rzecz.
Stajesz się mniej podatny na kolejną dawkę trucizny.
Może nawet z ręki ojca.
Pitom
Witaj w Pitom.
Przywykniesz do tego smrodu.
Wicekról nie odmawia sobie wygód.
Nie jest to stanowisko, na które byłoby wielu chętnych.
Odrobina luksusu jest koniecznością, by nie podupadł na duchu.
Wiesz, co jest przyczyną kłopotów? Ludzie za długo teraz żyją.
Rok w rok rodzi się więcej niż umiera.
A ci ludzie
mnożą się, jakby to były zawody.
Martwi cię wzrost siły roboczej?
Nie, skąd. To sprzyja produkcji.
Oczywiście. Ale tylko do pewnego stopnia.
Kiedy ludność życzy ci śmierci, pojawia się problem.
Więc albo przyślecie mi więcej żołnierzy dla utrzymania porządku,
albo przetrzebię trzódkę.
Jeśli rozpoczniesz rzeź,
w imię tej niepopartej dowodami teorii,
ściągniesz na siebie to, czego chcesz uniknąć.
Dobrze. Więc przydziel mi żołnierzy.
Pogadajmy z nimi.
Po co?
Boisz się wichrzycieli. Sprawdźmy podstawność tych obaw.
- Rozmawiając z nimi? - Przyglądając im się, kiedy ja będę
z nimi rozmawiał. Można wiele o kimś się dowiedzieć,
patrząc mu w oczy.
No to powiem ci coś...
o Hebrajczykach.
To przebiegłe i wojownicze plemię.
Wiesz co w ich języku oznacza "Izraelita"?
"Ten, który walczy z Bogiem".
"Ten, który mocuje się z Bogiem".
Jest różnica.
Nie jestem tak wykształcony jak ty, dzięki za przypomnienie.
Ale muszę się z nimi użerać każdego dnia.
Wiem, co mówię.
Nie fatyguj się. Pójdę do nich sam.
Dość!
Za co go karzesz?
Wiecznie podburza mi ludzi, panie.
Czemu się śmieje?
Mówi, że nie czuje bólu.
Więc po co go bijesz?
Nie zebrano was tu bez przyczyny.
Poprosiłem o spotkanie
ze starszyzną.
Mówcie, o co się modlicie?
- By znów ujrzeć Kanaan. - Kanaan?
Nie byliście tam?
Ja byłem. I widziałem
plemiona okrutniejsze od egipskich żołnierzy.
Nie wrócicie tam, a już na pewno nie stamtąd.
Bóg mówi inaczej.
Wasz? Bóg Abrahama?
Ten, który nazywa was wybrańcami?
Podejdź.
Chodź.
On się myli.
Nie dasz się przekonać. W tym sęk.
Bezpodstawna wiara ociera się o fanatyzm.
A on prowadzi do buntu i rewolty.
A zaczyna się od starszyzny.
- Jak cię zwą? - A ciebie?
Powiem ci. Mojżesz, syn Bitii,
wnuk Horemheba.
Spisz imiona jego i reszty.
Wezwij kolejną grupę.
Nazywam się Nun.
Panie!
- Stój! - Z drogi!
Starzec chce ci coś powiedzieć.
Ale nie tu.
Gdzie i kiedy?
W domu modlitwy, dziś w nocy.
Proszę.
Widzę, że przetrwałeś swoją wyprawę.
- Wybacz, znów każę ci czekać. - Nie czekam.
- Jak było w kamieniołomie? - Dobrze.
Widziałeś, z czym się borykam.
Powiedz mi, czy mam ci dostarczyć więcej dokumentów?
Powiedz mi,
czy to wszystko... zgłoszono władzom w Memfis?
Masz na to zgodę na piśmie?
Oczywiście.
Więc możemy to sprawdzić?
Oczywiście.
Ale czy źle coś zrobiłem?
Jakoś ci uchybiłem?
A jeśli tak, czy mogę to naprawić?
Nie żyj jak król.
Bo nim nie jesteś.
i podbijesz kraj Kanaan".
Kanaan już podbito.
Bóg obiecuje, że tam wrócimy.
W łańcuchach czy w trumnach?
Jako wolni ludzie.
Do krainy mlekiem i miodem płynącej.
Nie mogą stać na zewnątrz? Nie jesteśmy groźni.
Czekajcie przy koniach.
- Wierzysz w zbiegi okoliczności? - O tyle o ile.
To nie jest jeden z nich.
Co?
Twoje przybycie do Pitom.
- Po co przyjechałeś? - W interesach.
Usiądźcie.
Kto jest twoim ojcem?
Wiem, że nie znasz jego imienia.
Był dowódcą w armii faraona.
Twoja matka zataiła jego imię.
Widzę, że to niewygodny temat.
Mam ciekawą informację.
Nie było dowódcy.
Twoja matka...
nie miała dzieci.
Urodziłeś się niewolnikiem.
Zostań!
Dla twojego dobra wyjdę.
Żegnam.
Jeśli nawet wyjdziesz, wrócisz. Ponieważ
czujesz, że coś jest nie tak.
Proszę...
Wyproś ich.
Wyjdźcie.
Urodziłeś się w roku,
w którym wedle proroctwa miał się zrodzić przywódca,
który położy kres naszej niewoli.
Faraon wydał edykt nakazujący
zabicie wszystkich pierworodnych synów Hebrajczyków.
Twoi rodzice uprzedzili fakty.
Każda szansa na to, że przeżyjesz, była lepsza niż brak szans.
Przekazali cię twojej siostrze.
A ona zaniosła cię w koszyku
na brzeg rzeki. I puściła cię z prądem, który zaniósł cię
tam, gdzie kąpała się Bitia, córka faraona.
Bitia przygarnęła cię i przyjęła twoją siostrę na służbę.
Wychowała cię jak matka.
Może nawet cię kochała, ale nigdy
nie wyjawiła ani tobie, ani komukolwiek innemu, prawdy.
Jesteś Hebrajczykiem.
Prawda?
Prawda jest taka, że to nudna bajeczka.
A przecież słyniecie
z ciekawych opowieści.
Ty, niewolniku!
Ty!
Spodziewasz się za tę wiadomość nagrody?
Nagrodą jest to, że możemy ci służyć.
Ale gdybyś miał na myśli
jakieś inne wynagrodzenie...
nie pogardzimy nim.
A co powiecie na to?
Nie każę zabić?
To będzie bardzo godziwa zapłata.
Parszywe plemię.
Proszę, wyjdźcie.
Proszę.
Jak poszło?
Opowiem innym razem.
Nie teraz?
Odpocząłbym od ponurych min medyków.
Usiądź.
Przeglądamy wnikliwie księgi miasta.
To złodziej.
Przygnębiająca ironia losu.
Władzy pragną ci,
którzy umieją ją zdobyć i nie umieją jej sprawować.
Co się dzieje?
Jesteś chory.
Trapi cię coś jeszcze.
Widzę to.
Nie, mylisz się.
Obyś cieszył się jasnością myśli,
młodością i opieką bogów
w każdej chwili życia wiecznego.
Po lewej.
Po twojej lewej.
Dalej...
Dobrze.
Wysoki.
Pomniki
są po to, by pobudzać.
W tym przypadku do czego?
W tym, i w każdym innym, do wielkości.
Powiedz to głośno.
Przybył tu wicekról Pitom.
Niezapowiedziany.
Niech wraca do Pitom.
Nie, załatwmy to.
Wprowadzić!
Chcesz, by nowy władca ci wybaczył?
Nic z tego. Aresztować go!
Czekajcie.
Mogę chociaż coś powiedzieć?
Błagam.
Chodzi o twoje dobro.
- Byle zwięźle. - Dobrze.
W cztery oczy.
Radzę,
by on i reszta dowódców opuscili salę.
Doprawdy?
Tak radzisz?
Nie jesteś jego doradcą.
No tak. Ty nim jesteś.
Tak.
Mojżeszu.
Wszyscy prócz wicekróla...
wyjść.
Mam straszną wieść.
No proszę.
A zatem...
Wicekról.
Nie jest w areszcie?
Nie posłuchałeś rady swego doradcy.
Nie. Opowiedział mi
o zajściu z udziałem 2 strażników,
z których jeden przeżył atak.
Powiedziałem, że to mnie nie ciekawi.
I wówczas usłyszałem coś nieprawdopodobnego.
Powołał się na wiarygodne źródła.
Pod naciskiem
wyznał, że byli to hebrajscy szpiedzy.
Wiesz, o czym mówię.
Tak.
I co o tym myślisz?
Że to obraźliwe. I głupie.
Właśnie.
Ty? Hebrajczyk?
Więc mówię:
"Jak mogę w coś takiego uwierzyć?".
Kuzynie...
nie możesz.
A jeśli zaryzykuję, by nie wierzyć?
Jak mam postąpić?
Bitio!
Mamo.
Wicekról kradnie. Mój syn to ujawnia.
Nie ty.
I zgłasza to twemu ojcu, który powiesiłby drania,
gdyby nie był umierający.
Wierzysz kłamcy?
Chcę tylko poznać prawdę.
Oszczędź mi tyrady.
Ten temat nie jest wart dalszego roztrząsania.
- Dość tego. - Odpowiedz.
Tak czy nie?
Do ciebie mówię?
Wezwij ją!
Już!
Miriam!
Chodź. Siadaj.
Zadam ci parę pytań,
które mogą ci się wydać dziwne. Proszę,
byś odpowiadała zgodnie z prawdą.
Skąd znasz Mojżesza?
Wiesz skąd.
I ciebie.
Pomagałam was obu wychować.
Nie jesteś jego siostrą?
Oczywiście, że nie.
Ani Hebrajką.
Nie.
Połóż rękę na stole.
- Ramzesie... - Nie bądź głupi!
Nie do ciebie mówię!
Mówię do niej.
Połóż rękę na stole, Miriam.
Dziękuję.
Ramzesie...
przestań.
A jeśli nie przestanę?
Przestań.
To na pewno dobry pomysł?
Odłóż miecz albo go użyj. Teraz.
A może sam mi udzielisz odpowiedzi?
Więc mi nie przeszkadzaj.
Powtórzę pytanie.
Jeśli znów usłyszę "nie", przepraszam za to, co nastąpi.
Czy jesteś jego siostrą?
Nie.
Tak!
Nie potrzebujesz powodu, by go zabić, ale go masz.
- Zdradził. - Jak?
Wyznał, że wiedział.
To nie było wyznanie!
Chciał ratować jej rękę!
Widziałem to w jego oczach.
Nie wierzy w tę historię.
I ja nie chcę w nią wierzyć.
Ty tak, bo chcesz się go pozbyć.
Od zawsze.
Ale nie mówiłam o wygnaniu, tylko o śmierci!
Jedno pociągnie za sobą drugie tam, gdzie go zsyłam.
Chajanie...
daj mi pomówić z matką.
Dobrze, panie.
Chodź, Miriam.
Nie każdy staje w obronie służącej, która nie jest dla niego niczym więcej.
Na pewno nikt z tej rodziny.
Ze mną włącznie.
Ja bym nie powiedziała tego, co on chciał usłyszeć.
Ona też nie.
Tak silna łączy nas miłość.
Nas?
- To nie jest prawda. - Jest.
Miałeś ją na ręce, kiedy niosłam cię nad rzekę.
Zdjęłam ją z oczywistych przyczyn.
To ty.
Łącznik między tobą a naszą matką.
Siostra ocaliła ci życie.
Teraz ty ją ocaliłeś...
Mosze.
Miriam.
Wybacz, panie.
Mojżesz!
Nie mam nic.
Mój koń padł.
Nie chcemy twego konia, Mosze.
Cieśnina Tirańska, Morze Czerwone
Wyżej.
Co robicie?
Pracujcie dalej.
Ty! Idź po wodę dla kóz.
Ty.
Czekaj na swoją kolej.
Odsuń swoje zwierzęta od koryt.
Są znowu wasze.
Skąd przybywasz?
Z zachodu.
Dokąd idziesz?
Na wschód.
Co zrobiłeś?
Co to znaczy?
Popełniłeś zbrodnię?
Z całym szacunkiem, twoje córki zaprosiły mnie
na posiłek, nie na przesłuchanie.
Wybacz.
Pytam z ciekawości.
Możesz się obmyć przed kolacją,
jeśli pragniesz.
I przenocować tu.
Nim ruszysz dalej...
dokądkolwiek zmierzasz.
Dziękuję.
Opisz Memfis
komuś, kto tam nie był i nie będzie.
Jest...
Za słowo "cywilizowane"
możecie się obrazić. Ale jest cywilizowane.
Są tam nie tylko owce i kozy.
Tutaj także.
Tak? Nie widzę.
Wybacz, to było niegrzeczne.
Przepraszam.
Nie jestem prostaczką.
Widzę to.
Jedno ci powiem. To z pewnością
najładniejsze miejsce
na trasie z Memfis.
Ale je opuścisz?
Oczywiście.
Ktoś taki jak ja nie ma tu czego szukać.
Kiedy?
Dzisiaj?
Zapamiętajcie tę chwilę.
Albowiem po przysiędze
ogłosicie światu:
"Oto mój mąż". "Oto moja żona".
Ja, Sefora...
Ja, Mojżesz...
wybieram ciebie
spośród wszystkich innych.
Miłuję cię za to, co o tobie wiem,
ufam ci w tym, czego o tobie nie wiem.
Szanuję
twoją prawość
i wiarę.
I twoją nieprzemijającą miłość.
Cokolwiek przyniesie nam życie,
będę cię miłować.
Kto jest twoim szczęściem?
Ty.
Co jest w twoim życiu najważniejsze?
Ty.
Gdzie wolałbyś być?
Nigdzie.
A kiedy mnie opuścisz?
Nigdy.
Możesz zaczynać.
9 lat później
"Jako takim".
Nie chcę mówić o mym grobowcu jako takim.
Chcę pomówić o tym, dlaczego wy nieustannie o nim mówicie.
Powinieneś był zlecić budowę tuż po objęciu władzy.
To ogromne przedsięwzięcie.
Mój dom, jak widać, także.
- Masz zastrzeżenia do pałacu? - Nie jest wykończony.
Niedługo będzie.
Słyszę to od miesięcy. I żyję
niczym beduin.
Do roboty!
Zwiększcie tempo!
Czy mam kogoś uśmiercić?
Zrozumieliśmy.
Nieźle, ojcze.
Celuj ciut wyżej.
Prawie dobrze.
Byłeś na szczycie?
Nie.
Chciałbyś tam wejść?
- Mama mówi, że jest zakaz. - Czyj?
Naszego Boga.
Nasz Bóg
zabrania nam zdobywać góry?
Nie wszystkie.
Tylko tę.
Bo to góra Boga.
Mącisz mu w głowie.
Nie próbuję.
Czy to dobrze, wychowywać syna na niedowiarka?
Czy to źle, wychowywać się, wierząc w siebie?
- To moja wiara. - Wiem.
- I jego. - Rozumiem.
Zdecyduje, jak podrośnie.
- Tak. - Jak ty.
On już jest taki jak ja.
Mosze.
Pomóż mi!
Chyba złamałem nogę.
To nie jedyna twoja bolączka.
Słucham?
Kim jesteś?
A ty?
Pasterzem.
Myślałem, że dowódcą.
Potrzebuję dowódcy.
Po co?
Do walki. A do czegóż by innego?
Do walki z kim?
O co?
Myślę, że wiesz.
Powinieneś zobaczyć, co się teraz dzieje z twoim ludem.
Inaczej nie zaznasz spokoju.
A może w twoim mniemaniu to nie są ludzie?
Kim jesteś?
Tym, który jest.
Jestem tym, który jest.
Kamień uderzył cię w głowę.
To, co widziałeś, lub to, co ci się przywidziało potem,
- jest tego skutkiem. - Burza.
Burza przyszła, zanim dostałem w głowę.
To nie była burza.
To było coś.
To było coś innego.
- Ale chłopiec ci się przywidział. - Skąd wiesz?
Skąd?
Bóg nie jest chłopcem.
A jak wygląda?
Opisz go komuś takiemu jak ja.
Wiesz, jak mówisz?
Wiem. Mówię... jak w malignie.
Tak.
- Musisz odpocząć. - Tak, tak.
Muszę ci coś wyznać.
Nie byłem wobec ciebie całkiem szczery.
W jakiej sprawie?
W sprawie tego, kim jestem.
Tego, co robiłem i kim byłem.
I co czuję.
- Do mnie? - Nie.
W tej kwestii zawsze byłem szczery.
Odpocznij.
- Śpij. - Nie odchodź. Nie...
Mosze.
Gerszom?
- Co tu robisz? - Nic.
Nie mogę zasnąć.
Martwisz się o mnie?
Tak.
Niepotrzebnie.
Będzie dobrze.
- Co to? - A jak ci się wydaje?
Chodź do domu. Już!
Po co ci to wszystko?
Chcę mieć pewność, że cię znów zobaczę.
Zostaw to, a będziesz mnie widywał nieustannie.
Co to znaczy?
To ktoś, kogo kiedyś znałem.
Nie wyjeżdżam na zawsze.
Jeszcze się zobaczymy.
Wierzysz mi?
I dobrze.
Nigdy nie mów tego, co chcą słyszeć inni.
Ale wrócę.
Jeszcze się zobaczymy.
Przechowasz mi go?
Gerszom.
Gerszom, popatrz na mnie.
Jaki Bóg
każe mężowi porzucać rodzinę?
Jeśli ty to zrozumiesz, ja też to zrozumiem.
Nie potrafię.
Więc nie odpowiem.
Jeśli tym jest wiara, wyrzeknę się własnej,
by cię zatrzymać.
Nie dotykaj mnie.
Jedź.
Jedź!
Ojczulku, dacie mi mleka?
Tak.
Skąd idziecie?
Znad morza.
To wąska i niebezpieczna ścieżka.
Dziękuję, ojczulku.
Jozue. Pamiętam cię.
Wciąż nie odczuwasz bólu?
Pilnuj konia.
- Dzięki. - Witaj z powrotem, bracie.
Aaron.
Twój brat.
Itamar!
Itamarze, oto
twój słynny stryj, Mojżesz.
Był kiedyś egipskim księciem.
Nic mi nie jest.
Wszyscy mamy się dobrze.
Śpisz tak smacznie, synku,
bo wiesz, że jesteś kochany.
Sam nigdy tak nie spałem.
Podobno
trzeba cię teraz tytułować Ramzesem Wielkim.
Mojżesz?
Ty żyjesz.
- Cieszę się. - Czyżby?
Nasłałeś na mnie dwóch skrytobójców.
Matka.
- Nie wiń jej. - Chciała twojej śmierci.
A kto ukrył twój miecz tak, byś mógł go znaleźć?
Mojżeszu.
Nie przybyłem tu,
by pozbawić cię tronu.
To nie ma związku z przepowiednią, której tak się obawiasz.
Słyszałem,
że sytuacja w Egipcie znacznie się... pogorszyła.
Kraj prosperuje jak nigdy.
Nie...
- Zapanował ład. - Ład?
Niewolnicy.
Ich trupy płoną tu w dzień i w nocy.
Sam widziałem.
- I ty nazywasz to ładem? - To niewolnicy.
Nie. Są Egipcjanami i tak powinni być traktowani.
Te same prawa
i wynagrodzenie.
Inaczej trzeba ich uwolnić.
To nie Egipcjanie.
To niewolnicy. Czego się spodziewałeś?
Zginą,
jeśli pozostawimy ich samym sobie, jak bydlęta.
Nie nazywaj ich bydlętami!
Nawet z punktu widzenia ekonomii
twoje żądanie
jest co najmniej problematyczne.
Nie liczyłem na to, że usłyszę proste słowo "tak".
Ale nie chciałem też usłyszeć słowa "nie".
Czy je słyszę?
Nie mówię "nie". Mówię, że trzeba czasu.
Czasu.
Słuchasz Hebrajczyków.
Nie...
A z kim rozmawiasz?
Z Bogiem.
Z którym?
Chyba nie traktujesz jego propozycji poważnie.
A czy to propozycja,
gdy ktoś przykłada ci do gardła nóż, ministrze?
- Mów. - No tak,
to żądanie.
On oszalał.
Znalazł sobie boga. Swojego boga.
Nie jednego z naszych. Więc...
chciałbym, żeby Mojżesz...
Ma zginąć.
Słyszałeś?
Tak.
Więc idź.
No i...
jego rodzina też.
Mojżesz...
Gdzie on jest?
Mojżesz. Gdzie jest Mojżesz?
Mojżesz.
Jego rodzina.
Gdzie oni są?
To nie jest Mojżesz.
To nie jest jego rodzina.
Widzicie tu męża,
jego żonę
i jego dziecko...
którzy w odpowiedzi na proste pytanie: "Gdzie on jest?"
oświadczyli: "Nie wiemy".
Wróćcie do domów z tym widokiem w oczach.
Pomyślcie, czy warto kogoś chronić,
wiedząc, że jutro o tej samej porze
kolejna rodzina
podzieli los tych ludzi.
A pojutrze kolejna.
I to samo następnego dnia.
Czy będzie to wasza rodzina?
Wejdź.
- Chcę walczyć. - Idź.
Jozue, kolanem.
Dobrze.
Oczy otwarte!
Strzała. Napnij.
Wypuść!
Drugi rząd!
Strzała. Napnij.
Wypuść!
Napnij!
Wypuść!
Napnij!
Wypuść!
Powtórz!
Są dwa sposoby walki. Ich wybór dyktuje liczebność.
Gdy macie przewagę,
uderzacie na wroga wprost!
Zadajecie mu cios w serce.
Gdy brak żołnierzy, uderzacie z boku,
odcinając dopływ krwi
do serca.
Dostawy dla armii?
Nie! Dostawy dla ludności.
Jedzenie,
towary,
wygody.
Co to da?
Wszystko.
Tylko Egipcjanie
mogą wymóc na nim spełnienie naszego żądania
wolności. Trzeba ich przymusić,
by wymogli na nim "tak"!
Tak?
Tak!
Teraz!
Gotowi.
Nie zamierzasz nic robić?
Tego nie powiedziałem.
Gdzie byłeś?
- Patrzyłem na twoją klęskę. - Wojna pozycyjna wymaga czasu.
W tym tempie zajmie lata.
Całe pokolenie.
I tyle jestem gotów walczyć.
Ja nie.
Myślałem, że robimy postępy.
A ty się niecierpliwisz...
po trwającej cztery stulecia niewoli.
Czy jako jedyny z obecnych nic w tej sprawie dotąd nie zrobiłem?
Wiem
to i owo o taktyce.
Skoro mnie nie słuchasz,
to czemu kazałeś mi opuścić rodzinę?
Nie kazałem.
To twój wybór.
Nie jestem ci potrzebny.
Możliwe.
I co mam robić? Nic?
Na razie
możesz się przyglądać.
Boska Kebehut, usłysz moje prośby
i oczyść wody tej życiodajnej rzeki.
Jak długo to potrwa?
Niedługo.
Ale dłużej niż tamto.
Ramzesie! Ramzesie!
Tak?
Przestań!
Zrób coś!
To tylko żaby.
Odejdźcie, odejdźcie!
Nieczysta.
Nie, nie pijemy! Nieczysta.
Wody Nilu, jak wiemy, niosą z sobą pewną ilość gliny.
W tym roku więcej niż zwykle.
Prąd niesie ją ku brzegom,
krokodyle podrywają ją z dna, bijąc ogonami.
Wskutek tego woda
nie tylko zmieniła barwę, ale została też skażona
i uśmierca ryby.
Ale żaby, jak wiadomo,
mogą w razie konieczności wyjść z wody.
I tak zrobiły.
Jednak nie mogą się bez wody obyć.
A gdy jej nie ma na ulicach miasta,
co robią?
Giną.
Giną! A potem się rozkładają.
I przyciągają wtedy komary, muchy i robactwo.
A wówczas...
Wówczas co?!
Muchy giną.
- Głośniej. - To po hebrajsku.
Po hebrajsku?
Czytaj.
"Te plagi
są dziełem Boga.
I nie ustaną, tylko się nasilą.
Musimy dojść do porozumienia, dla dobra obu stron".
Dzieło Boga...
Oto warunki mojego porozumienia!
Podwoję wam normy pracy!
I nie dostaniecie słomy
do lepienia cegieł.
Może wasz Bóg was w nią zaopatrzy.
Początkowo byłem pod wrażeniem.
Ale już nie jestem.
To uderza we wszystkich.
Więc kogo karzesz?
Co się z nim dzieje?
Zachorował.
Co to?
- To twoja sprawka? - Nie.
Twoja?!
Co mu jest?!
Poczyniliśmy wielkie postępy w leczeniu.
Ale pewnych podstępnych chorób do końca nie rozumiemy.
Dotykają one i zwierząt.
Istnieją też przypuszczenia,
że zarazę może przenosić najmniejsze ze stworzeń.
Jak...
Mucha.
Byłaś ostatnio nad rzeką?
Błagałam Kebehut
i sześcioro innych bóstw.
Czy to wszystko?
Skończyłeś?
Ja tak.
Chcesz mi coś powiedzieć swoją nieobecnością?!
Mam się ukorzyć?!
Ani myślę!
Z doniesień wynika,
że straciliśmy ponad 10 milionów łokci kwadratowych upraw.
Kwatermistrz proponuje, by przekazać
część naszych zapasów do ogólnego spichrza. W akcie łaski.
Poddani głodują.
Sugerujesz, że i ja mam głodować?
Nie.
Ludzie mają pod dostatkiem wody.
Przeżyją.
Celuj!
Strzelaj!
Czy to ty?
Mojżeszu?
Bracie?
Przyszedłeś negocjować?
Bo jestem gotów.
Mam dla ciebie propozycję.
Jeszcze jedna klęska
i ześlę na was swoją własną plagę.
Każde hebrajskie dziecko,
które jeszcze nie umie chodzić, już nigdy chodzić nie będzie.
Bo czeka je śmierć w nurcie Nilu.
Taka, jaka była sądzona tobie.
Powiadasz, że nie ty to wszystko rozpętałeś?
Że zrobił to twój Bóg?
Ja jestem bogiem! Ja jestem bogiem!
Więc przekonajmy się, kto skuteczniej zabija.
Ty...
Ten twój Bóg...
czy ja.
Miło, że jesteś.
Dał ci to, o co go prosiłeś?
Jeszcze nie. Ale poddani już się buntują.
- A armia? - Kwestia czasu.
Nie zgadzam się.
- Musi się stać coś gorszego. - Nie zgadzam się.
- Dalsze klęski byłyby... - Jakie?
Dokończ.
Okrutne? Nieludzkie?
Niełatwo mi patrzeć
na cierpienia ludzi, wśród których się wychowałem.
A ci, wśród których się nie wychowałeś? Pomyślałeś o nich?
Wciąż nie uważasz ich za swoich?
Dopóki Ramzes ma za sobą armię, nic się nie zmieni.
Nie chcę zemsty!
Zemsty? Po 400 latach okrutnego zniewolenia?
Faraonowie, którzy mają się za bóstwa, są z krwi i kości.
Chcę, by padli na kolana, błagając o miłosierdzie!
Mam dość rozmów przez pośrednika!
Generale!
Słyszałem ostatnią groźbę Ramzesa.
Powiem ci, co będzie dalej.
Nie...
Nie zrobisz tego.
Nie chcę w tym uczestniczyć!
Stać.
Baczność!
Zostaw.
- Chajanie. - Mojżeszu.
- Mógłbym kazać cię zabić. - Nie sądzę.
Chyba że sam to zrobisz.
Wpuścili mnie tu twoi żołnierze.
Nie będę dalej negocjował.
Nie po to tu przyszedłem.
Chcę cię tylko ostrzec, że nadchodzi coś,
nad czym nie mam władzy.
Coś, co dotknie tysiące
twoich poddanych i ciebie
w bardzo dotkliwy sposób, chyba że spełnisz moje żądanie
i ogłosisz to publicznie
przed zachodem słońca.
Ramzesie,
nie odwracaj się ode mnie plecami!
Tu już nie chodzi o rozgrywkę między tobą a mną.
Stawka jest nieporównywalnie większa.
Jest nią istnienie Egiptu. Rozumiesz?
O zachodzie słońca.
Potem będzie za późno.
Za późno na co?
Czuwaj nad swym synem.
Czuwaj nad nim dzisiejszej nocy.
Nad synem?
Czy to groźba?
Grozisz mi? Mojżeszu!
Ogłoś, że każdy
ma złożyć w ofierze jagnię
i oznakować drzwi
i próg swego domostwa
jego krwią.
Po co?
Zapłacz nad dolą jagniąt, jeśli się mylę.
Jeśli mam rację,
będziemy je przez wieczność błogosławić.
Bennu?
Nie!!!
Ramzesie?
Nie!
Zachariaszu?
Zachariaszu?!
Przyklęknij!
Wynoś się!
Morderco!
Dzieciobójca!
Tej nocy pomarły im dzieci.
Jak moje.
To jest ten twój Bóg?
Zabójca dzieci?
Jakim trzeba być fanatykiem, by oddawać mu cześć?
Nie zmarło żadne z hebrajskich dzieci.
Wynoście się.
Precz stąd.
Wszyscy!
Precz!
Idźcie do swego Kanaanu.
Wracajcie do wymarzonej ojczyzny.
Byleście się wynieśli!
Według rozkazu.
To jest droga, którą przeszedłem.
Ruszymy stąd w stronę Morza Czerwonego.
Zaczekamy na odpływ i przejdziemy tędy.
Wiesz, dlaczego tak smacznie śpisz, synku?
Bo wiesz, że jesteś kochany.
Wybacz, panie,
skoro mamy zatrzymać 400 tysięcy niewolników,
potrzebujemy więcej niż 3 dywizje.
Nikogo nie będziemy zatrzymywać.
Naprzód!
Odpocznijmy.
Nie.
Będziemy bezpieczni dopiero za morzem.
Mosze!
Ramzes z 4 tysiącami żołnierzy
- i tysiącem rydwanów. - Daleko?
4 dni od nas.
Krócej, jeśli nie oszczędzą koni.
Ramzesie!
Konie i ludzie
muszą odpocząć!
Cieśnina jest tam.
Najdłuższa i najłatwiejsza trasa
wiedzie nad zachodnim brzegiem.
Albo wybieramy przeprawę przez góry.
Góry?
Po co? Możemy się przeprawić przez morze.
Ramzes też.
Przesmyki górskie są groźne,
ale zbyt wąskie dla rydwanów Ramzesa.
Dzięki temu zyskalibyśmy na czasie.
A co ci radzi Bóg?
Góry.
Damy radę?
Naprzód!
A teraz którędy?
Zaczekajcie.
Potrzebujemy twojej pomocy.
Nie wiem, gdzie jestem.
Nie pomożesz mi?
Nie pomożesz im.
Tędy!
Ruszamy!
Tędy!
Na pewno?
O, tak.
Przeprawimy się z ekwipunkiem
i rydwanami?
Oni na to nie liczyli.
Skąd to mogli wiedzieć?
Nigdy tu nie byli.
Mojżesz mógł tu być.
To przypływ czy odpływ?
Nieważne.
To nie jest cieśnina.
Nie.
- Wiesz chociaż, gdzie jesteśmy? - Tak!
Jesteśmy w miejscu, przed którym jest morze,
a za którym armia!
A teraz co? Armia czy nie armia,
musimy odpocząć.
Poprowadziłem ich na manowce.
Porzuciłem własną rodzinę.
Zawiodłem Ciebie.
Nie jestem tym, za kogo się uważałem.
Co się dzieje?
Prąd.
Jaki silny.
I tędy musimy przejść.
I to teraz.
Przejdziemy tędy.
Tutaj!
Przygotujcie się
do przeprawy!
Idź, powiadom ich. Szybko!
Twoje rozkazy są jak razy
egipskiego bata.
Nie jesteśmy już niewolnikami.
Ale nie jesteście wolni.
Straciliście z oczu Kanaan,
ziemię waszych przodków.
Obdarzyliście mnie
zaufaniem!
Teraz ja podarowuję wam swoją wiarę!
Pójdźcie za mną, a będziecie wolni!
Albo zostańcie tu, by sczeznąć!
Nie lękajcie się!
Bóg jest z nami!
Szybko! Przygotować się!
Szybko!
Bóg jest z nami!
Przekażcie innym wiadomość! Przeprawiamy się tędy!
Biegnijcie po dobytek
i formujcie grupy!
Uwijać się!
Idziemy!
Równo!
Do prawej! Przy ścianie!
Idziemy dalej!
Nie ma się czego bać!
Spokojnie! Będziecie bezpieczni!
Trzymać się prawej strony!
Ramzesie!
Stać!
Stać! Stać!
Ruszajcie!
Jedziemy!
Dalej! Naprzód!
Tam.
Jozue!
Aaron!
Biegiem!
Wszyscy biegiem!
Szybko!
Biegnijcie do brzegu!
Mosze!
Uciekajmy!
Ramzesie!
Szybko!
Ramzesie, stój!
Żołnierze! Do odwrotu!
Odwrót!
Chajan!
Zawracać.
Bracie...
Zawracać! To rozkaz!
Jedź! Nie uda ci się wrócić!
Ruszaj!
Szybciej!
Jestem tu sam.
Siadaj.
Moja rodzina
- mieszka niedaleko stąd. - Rodzina?
Moja druga rodzina. Żona, syn.
Myślałem,
że uda mi się ich przekonać,
nakłonić, by do nas dołączyli. Ale może nie jest to...
rozsądne.
Powinni do nas dołączyć.
Przed nami długa droga.
Wiele się może zdarzyć.
Ale w końcu
dotrzemy tam. Jeśli dotrzemy.
Myślisz, że nie dadzą nam osiąść w Kanaanie?
Zobaczą w nas najeźdźców.
Nie będą mieli wyboru. Jesteśmy wielkim plemieniem.
Raczej narodem plemion i to mnie martwi.
Dlaczego?
Taka rzesza ludzi?
Trzeba pytać?
Mamy wspólny cel.
Teraz.
Co będzie, kiedy przestaniemy uciekać?
Ramzes...
Wielki.
Dziękuję.
Gerszom.
Zrobiłaś to, co mówiłeś?
A co mówiłam?
Że wyrzekniesz się swojej wiary,
żeby mnie zatrzymać.
Nie.
To dobrze.
Bo teraz będzie ci potrzebna jak nigdy dotąd.
Kim oni są?
To mój lud.
Kto jest twoim szczęściem?
Ty.
Co jest w twoim życiu najważniejsze?
Ty.
A dla mnie ty.
Kiedy cię opuszczę?
Nigdy.
Mogę zaczynać?
Zaczynaj.
Co o tym sądzisz?
Nie rzeźbiłbym ich,
gdybym się z nimi nie zgadzał.
To prawda.
Zauważyłem tę twoją cechę.
Nie zawsze się ze mną zgadzasz.
Ani ty ze mną. Też to zauważyłem.
A jednak tu jesteśmy. I wciąż ze sobą rozmawiamy.
Ale to już długo nie potrwa.
Wódz może się wahać,
ale kamień
wiele zniesie.
Te prawa będą im drogowskazem.
Jeśli się nie zgadzasz,
odłóż młotek.
PAMIĘCI MOJEGO BRATA, TONY'EGO SCOTTA
Tłumaczenie: Elżbieta Gałązka-Salamon